Dis Kòmandman Bondye yo: Kisa yo vle di e èske yo toujou valab jodi a?

Kisa Dis Kòmandman Bondye yo ye, e èske yo toujou valab jodi a?

Dis Kòmandman Bondye yo se dis pawòl Bondye te pale sou mòn Sinayi, epi li te ekri yo sou de tab wòch (Egzòd 20:1 rive 17, Egzòd 31:18). Kat premye yo montre nou kijan pou nou renmen Bondye, sis lòt yo montre kijan pou nou renmen pwochen nou. Jezi pa t aboli yo; li te akonpli yo epi li te montre sans yo pi fon. Nou pa sove paske nou obeyi yo; nou obeyi yo paske Bondye sove nou pa lagras.

Konsa, wi, Dis Kòmandman yo toujou valab jodi a, men yo pa yon nechèl pou nou monte rive jwenn Bondye. Yo se tankou yon pòtre karaktè Bondye, epi yon gid pou yon lavi ki gen lanmou ladan l.

Imajine yon aswè lakay ou. Manje a sou dife, epi pitit ou antre nan kizin nan ak yon kesyon: "Manman, pwofesè a nan legliz la di Bondye te bay Dis Kòmandman. Kilès yo ye?" Ou kòmanse ak konfyans: pa gen lòt dye, pa fè zidòl, pa pran non Bondye pou ryen, epi memwa w bloke. Si sa rive w, pa wont. Anpil moun ki grandi nan legliz pa ka site yo san yo pa gade nan Bib la. Ann li Egzòd 20 ansanm, kòmandman pa kòmandman.

Ki kote Dis Kòmandman yo nan Bib la?

Yo parèt de fwa: premye fwa nan Egzòd 20:1 rive 17, lè Bondye pale ak pèp la sou mòn Sinayi, epi dezyèm fwa nan Detewonòm 5:6 rive 21, lè Moyiz repete yo pou yon nouvo jenerasyon. Sa ki fè yo diferan de lòt lwa nan Ansyen Testaman an, se ke Bondye menm te pale yo ak vwa li devan tout pèp la, epi li te ekri yo li menm sou wòch, ak dwèt li (Egzòd 31:18).

Gade lòd evènman yo. Bondye pa t di pèp la pandan yo te esklav an Ejip: "Obeyi m, epi m ap libere nou." Li te libere yo anvan, epi apre sa li te ba yo pawòl li yo. Kòmandman yo kòmanse ak yon fraz ki fè nou sonje sa: Bondye prezante tèt li kòm Seyè ki te fè yo soti nan peyi Lejip, kote yo te esklav (Egzòd 20:2). Lagras vini anvan, lalwa vini apre, tankou yon papa ki sove pitit li anvan li ba l règ lakay la.

Apre peche ti bèf lò a, tab yo te kraze, epi Bondye te ekri yo ankò sou nouvo tab (Egzòd 32 rive 34). Moyiz te mete tab sa yo anndan lach akò a (Detewonòm 10:1 rive 5).

Ki 10 kòmandman yo, youn pa youn?

Men yo jan yo parèt nan Egzòd 20, rezime an Kreyòl senp.

1. Pa gen okenn lòt dye devan Bondye (vèsè 3).
2. Pa fè ni adore zidòl (vèsè 4 rive 6).
3. Pa sèvi ak non Bondye nan move fason (vèsè 7).
4. Sonje jou Saba a, setyèm jou a, pou kenbe l sen (vèsè 8 rive 11).
5. Onore papa ak manman (vèsè 12).
6. Pa touye moun (vèsè 13).
7. Pa fè adiltè (vèsè 14).
8. Pa vòlè (vèsè 15).
9. Pa bay fo temwayaj (vèsè 16).
10. Pa anvi sa ki pou lòt moun (vèsè 17).

Kisa kat premye kòmandman yo anseye sou relasyon nou ak Bondye?

Kat premye kòmandman yo anseye nou ke Bondye merite premye plas nan kè nou, nan adorasyon nou, nan pawòl nou, ak nan tan nou. Premye a se fondasyon tout rès la.

Ou pa pou gen lòt dye devan M.

Egzòd 20:3, Bib Sen An

Jodi a, pi fò nan nou pa gen estati nan lakou nou, men nou tout konnen sa sa ye pou yon bagay pran plas Bondye: lajan, telefòn nan, yon relasyon, menm yon travay nou renmen anpil. Dezyèm kòmandman an entèdi nou fè imaj pou nou adore, paske Bondye vivan an pa ka fèmen nan bwa oswa nan wòch (Egzòd 20:4 rive 6). Nan menm pasaj la, Bondye pwomèt li montre lanmou li a plizyè milye moun ki renmen l epi ki kenbe kòmandman li yo.

Twazyèm kòmandman an pale sou non Bondye (Egzòd 20:7). Lè nou di nou se moun Bondye, nou pote non li, menm jan yon pitit pote non fanmi li nan katye a. Si nou rele tèt nou kretyen epi nou trete moun mal, nou sèvi ak non sa a pou ryen.

Katriyèm kòmandman an se sèl ki kòmanse ak mo "sonje", tankou si Bondye te konnen nou t ap gen tandans bliye l nan mitan tout okipasyon nou.

Sonje jou Saba a pou kenbe l sen.

Egzòd 20:8, Bib Sen An

Kòmandman sa a di klè ke se setyèm jou a ki Saba Seyè a, e li bay rezon an: Bondye te kreye syèl la ak tè a nan sis jou epi li te repoze setyèm jou a (Egzòd 20:11). Nan Bib la, yon jou konte depi solèy kouche rive solèy kouche (Jenèz 1:5, Levitik 23:32), kidonk Saba a kòmanse vandredi lè solèy kouche epi li fini samdi lè solèy kouche. Nou gen yon etid an Kreyòl ki pale sou Saba a an detay, si ou vle ale pi fon.

Kisa sis dènye kòmandman yo anseye sou relasyon nou ak lòt moun?

Sis dènye kòmandman yo anseye ke renmen Bondye toujou parèt nan fason nou trete moun bò kote nou, kòmanse lakay nou. Senkyèm kòmandman an se pon ant de pati yo, paske paran yo se premye pòtre otorite ak swen yon timoun konnen.

Onore papa ou avèk manman ou, pou jou lavi ou yo kapab anpil nan peyi ke SENYÈ a, Bondye ou a te bay ou.

Egzòd 20:12, Bib Sen An

Pòl fè remake ke se premye kòmandman ki vini ak yon pwomès (Efezyen 6:2). Onore paran pa vle di nou dakò ak yo sou tout bagay, oswa nou kite yo fè nou mal. Li vle di nou respekte yo, nou pale yo byen, epi lè yo vin granmoun, nou okipe yo. Nan kilti ayisyen an, nou konnen byen sa sa ye pou yon pitit voye kòb lakay pou grann ak granpapa.

Ou pa pou touye moun.

Egzòd 20:13, Bib Sen An

Sizyèm kòmandman an pwoteje lavi, paske chak moun fèt nan imaj Bondye. Jezi te montre ke li kòmanse nan kè a, lè kòlè ak mepri kòmanse pouse rasin (Matye 5:21 rive 22). Setyèm kòmandman an, pa fè adiltè (Egzòd 20:14), pwoteje maryaj ak fidelite. Jezi te montre ke peche sa a kòmanse nan je ak nan lide (Matye 5:27 rive 28). Pou yon koup marye, kòmandman sa a se tankou yon kloti alantou yon jaden: li pa la pou fèmen lanmou, men pou pwoteje l.

Ou pa pou vòlè.

Egzòd 20:15, Bib Sen An

Wityèm kòmandman an pa sèlman pou moun ki kase pòt. Li touche fason nou travay, fason nou peye dèt nou, ak fason nou itilize tan patwon nou.

Ou pa pou fè fo temwayaj kont vwazen ou.

Egzòd 20:16, Bib Sen An

Nan yon epòk kote yon rimè ka fè wonn mond lan sou WhatsApp anvan dlo te a fin bouyi, nevyèm kòmandman an pi aktyèl pase jounal maten an. Gaye yon tripotay se tankou louvri yon zòrye plim nan van: ou pa janm ka ranmase tout plim yo ankò. Dizyèm kòmandman an, pa anvi sa ki pou lòt moun (Egzòd 20:17), desann pi fon pase tout lòt yo, paske li gade dezi kè a. Pòl di se kòmandman sa a ki te fè l rekonèt peche nan pwòp kè li (Women 7:7).

Èske Jezi te vin aboli Dis Kòmandman yo?

Non. Nan Sèmon sou Mòn nan, Jezi te di li pa t vin aboli lalwa ni pwofèt yo, men li te vin akonpli yo (Matye 5:17). Li ajoute ke pa gen yon ti pwen, pa gen yon ti mak nan lalwa a ki pral disparèt toutotan syèl la ak tè a la (Matye 5:18 rive 19). Nan kontèks vèsè sa yo, nou konprann ke "akonpli" pa vle di "fini ak li", tankou yon kontra ki ekspire. Li vle di Jezi te viv lalwa nèt ale, li te montre sans pwofon li, epi li te ranpli l ak lanmou.

Yon jou, yon dòktè lalwa mande Jezi ki kòmandman ki pi gran, pou l sonde l (Matye 22:35). Jezi reponn: renmen Seyè a, Bondye ou, ak tout kè ou, ak tout nanm ou, ak tout lespri ou; se premye gwo kòmandman an. Dezyèm nan sanble avè l: renmen pwochen ou tankou tèt ou. Tout lalwa a ak pwofèt yo kenbe sou de kòmandman sa yo (Matye 22:37 rive 40).

Jezi pa t mete Dis Kòmandman yo sou kote pou ranplase yo ak lanmou. Li te montre ke lanmou se rasin yo. Pòl di menm bagay la: lanmou se akonplisman lalwa (Women 13:8 rive 10). Epi Jezi di: si nou renmen m, n ap kenbe kòmandman m yo (Jan 14:15). Li pa di: "Kenbe kòmandman m yo pou m ka renmen nou." Obeyisans lan se fwi relasyon an, li pa yon pri nou peye pou n achte l.

Èske Dis Kòmandman yo toujou valab pou kretyen jodi a?

Wi, paske yo montre karaktè Bondye, epi karaktè Bondye pa chanje. Nouvo Testaman an site yo plizyè fwa kòm yon gid pou kretyen yo. Jak di ke menm Bondye ki di pa fè adiltè a, se li ki di pa touye moun (Jak 2:10 rive 11). Jan dekri peche kòm dezobeyisans lalwa (1 Jan 3:4). Epi Pòl mande si lafwa fè lalwa vin anyen; li reponn: se pa sa ditou, okontrè nou fè lalwa a kanpe (Women 3:31).

Gen kretyen sensè ki wè sa yon lòt jan. Kèk ladan yo kwè ke Dis Kòmandman yo, kòm yon lis, te fini sou lakwa. Nou respekte frè ak sè sa yo, epi nou dakò ak yo sou yon pwen enpòtan: pèsonn pa sove pa lalwa. Men Nouvo Testaman an kontinye pale de menm lalwa a, kòmandman pa kòmandman. Pwomès nouvo akò a, se pa ke Bondye ap efase lalwa li, men ke li ap ekri l nan kè nou (Ebre 8:10).

Èske nou sove paske nou obeyi lalwa?

Non. Nou sove pa lagras Bondye, pa mwayen lafwa nan Jezi, epi obeyisans lan vini apre kòm repons lanmou nou. Pòl eksplike ke nou sove pa lagras, pa mwayen lafwa; se yon kado Bondye, pa zèv nou, pou pèsonn pa vante tèt li. Men li ajoute ke Bondye kreye nou nan Kris la pou nou fè bon zèv (Efezyen 2:8 rive 10).

Lalwa se tankou yon glas: li montre ou figi w sal, men se dlo ki lave l. Lalwa montre nou peche nou, epi li voye nou kouri jwenn Jezi, ki se sèl ki ka netwaye nou. Se pou sa nou di: nou kenbe lalwa paske nou sove, pa pou nou sove. Kenbe kòmandman yo tounen yon fason pou nou di Bondye mèsi, epi pou nou kite Sentespri a fòme karaktè Jezi nan nou.

Ki diferans ki genyen ant lalwa moral la ak lwa seremoni yo?

Lalwa moral la se Dis Kòmandman yo: Bondye pale yo, li ekri yo sou wòch, epi yo te mete anndan lach la (Detewonòm 10:1 rive 5). Lwa seremoni yo se règ sou sakrifis ak rit nan tanp lan; Moyiz te ekri yo nan yon liv ki te mete bò kote lach la (Detewonòm 31:24 rive 26). Sakrifis yo te montre dwèt sou Jezi, Ti Mouton Bondye a. Liv Ebre eksplike ke sakrifis bèt yo te sèlman yon lonbraj de sa ki t ap vini, e ke Jezi te ofri tèt li yon fwa pou tout (Ebre 10:1 rive 10).

Lè yon moun di "Nou pa anba lalwa ankò, nou pa touye mouton ankò," li gen rezon sou mouton yo, men sa pa vle di nou ka vòlè oswa bay manti. Lè Jezi mouri, sakrifis yo fini; karaktè Bondye pa fini. Yon etid Enstiti Rechèch Biblik la eksplike ke lalwa moral la rete kòm lalwa libète Jak pale de li a (Jak 1:25, Jak 2:12).

Efezyen 2:15 pale de kòmandman an fòm règleman Kris te aboli nan kò li, epi Kolosyen 2:14 rive 17 pale de bagay ki te sèlman yon lonbraj sa ki t ap vini. Nou konprann pasaj sa yo kòm pawòl sou lwa seremoni yo ki te montre dwèt sou Kris, pa sou Dis Kòmandman yo; se yon entèpretasyon, epi nou di l kareman. Gen lòt kretyen ki li yo yon lòt jan, epi nou respekte sensèrite yo. Men paske Jezi, Pòl ak Jak kontinye site kòmandman moral yo kòm gid pou kretyen, nou kwè lekti sa a pi byen respekte tout Ekriti a.

Poukisa kretyen yo pa konte Dis Kòmandman yo menm jan?

Egzòd 20 pa mete nimewo devan chak kòmandman, kidonk chak tradisyon divize pawòl yo nan fason ki sanble li pi lojik pou li. Tout moun dakò gen dis pawòl, paske Bib la menm di sa (Egzòd 34:28, Detewonòm 4:13). Gen tradisyon ki mete "pa gen lòt dye" ak "pa fè zidòl" ansanm, epi ki divize kòmandman sou anvi a an de pou toujou rive nan dis. Lòt tradisyon kenbe yo separe, epi kòmandman sou anvi a rete yon sèl. Se fason sa a nou swiv nan etid sa a.

Kidonk si yon zanmi di w "twazyèm kòmandman an" pou pale de Saba a, pa fè kòlè. Nou tou de ap pale de menm pawòl Bondye a, nou jis konte l yon lòt jan. Sa ki pi enpòtan, se si nou kenbe tout dis yo jan Bondye te pale yo.

Kijan fanmi w ka viv Dis Kòmandman yo chak jou?

Detewonòm 6:6 rive 7 mande paran yo pale de pawòl Bondye lè yo chita lakay yo, lè yo sou wout, lè yo kouche ak lè yo leve. Se pa yon klas fòmèl, se yon konvèsasyon ki pa janm fini.

Chak semèn, chwazi yon kòmandman, li l nan Egzòd 20 epi aprann li pa kè ak timoun yo. Nan tab la, mande chak moun ki kote yo te wè kòmandman sa a jodi a: nan lekòl, nan travay, oswa sou telefòn. Ekri dis yo sou yon fèy epi kole l sou frijidè a. Raple timoun yo ke Bondye te libere pèp la anvan li ba yo lalwa, e li renmen yo menm lè yo fè erè. Epi fini ak lapriyè: mande Bondye ekri lalwa li nan kè nou, pa sèlman sou papye a.

Lè yon timoun fè yon erè, sèvi ak kòmandman an kòm yon pòt pou pale de padon, pa kòm yon baton pou frape. Ou ka di: "Ou konnen sa Bondye di sou manti a. Ann priye ansanm pou mande l padon, epi ann chèche kijan pou n repare sa."

Èske Dis Kòmandman yo te sèlman pou pèp Izrayèl la?

Non. Yo dekri prensip moral Bondye pou tout limanite. Menm anvan Sinayi, touye moun ak adiltè te deja peche devan Bondye, tankou nan istwa Kayen (Jenèz 4) ak istwa Jozèf (Jenèz 39:9). Bondye te bay pèp Izrayèl la lalwa a ekri pou lòt nasyon yo te ka wè sajès li (Detewonòm 4:6), epi Pòl site kòmandman yo pou kretyen lavil Wòm, anpil ladan yo pa t jwif (Women 13:9).

Si m kase youn nan kòmandman yo, èske Bondye ap rejte m?

Non. Si nou konfese peche nou, Bondye fidèl e jis pou l padone nou epi pou l netwaye nou (1 Jan 1:9). Lalwa montre nou kote nou tonbe, men se lagras ki leve nou. David te kase plizyè kòmandman, men lè li te repanti, li te ekri Sòm 51, youn nan pi bèl priyè padon nan Bib la.

Ki diferans ki genyen ant Egzòd 20 ak Detewonòm 5?

Se menm dis kòmandman yo. Nan Egzòd, rezon pou Saba a se kreyasyon an (Egzòd 20:11). Nan Detewonòm, Moyiz ajoute souvni delivrans lan anba esklavaj (Detewonòm 5:15), epi nan dènye kòmandman an li mete madanm vwazen an anvan kay li (Detewonòm 5:21). Ansanm, de pasaj yo montre ke Bondye se tou de Kreyatè nou ak Liberatè nou.

Yon pawòl ankourajman

Si ou li lis sa a epi ou santi w kondane, tande sa: Bondye pa t bay Dis Kòmandman yo pou kraze w. Menm Bondye ki te ekri yo sou wòch la, se li menm ki te voye Pitit li pou mouri pou ou, paske li konnen nou pa t ka kenbe yo pou kont nou. Jezi te viv lalwa a nèt ale, li te peye pou tout fwa ou te tonbe, epi kounye a li pwomèt pou l ekri lalwa li nan kè ou. Ou pa bezwen vin pafè anvan ou vin jwenn li. Vin jan ou ye a, epi kite l fè travay li nan ou, yon jou apre lòt.

Ann priye

"Papa nou ki nan syèl la, mèsi paske ou pa t kite nou san chemen. Mèsi pou Dis Kòmandman ou yo, ki montre nou kijan ou ye ak kijan pou nou renmen. Nou konfese ke nou pa toujou mache ladan yo, e nou mande w padon nan non Jezi. Tanpri ekri lalwa ou nan kè nou ak nan kè pitit nou yo, pou obeyisans nou tounen yon chante lanmou pou ou. Nou priye nan non Jezi, amèn."

Vèsè ki pa nan blòk sitasyon yo se parafraz an Kreyòl. Li yo nan Bib ou pou w wè kontèks yo.

Sitasyon Bib Sen An: © 2017, 2023 Ron Smith (ebible.org), CC BY SA 4.0.